علت ناهنجاری های دندان و درمان آن با انواع بریس و ارتودنسی

ناهنجاری دندانی به مواردی گفته می شود که در آن دندانها از دیدگاه زیبایی، سلامتی و کارایی در وضعیت مطلوب نیستند.

انواع ناهنجاری های دندان ها به علل مختلفی از جمله عوامل ارثی، سیستمیک، تروماتیک (انواع ضربه ها و آسیب ها) و عوامل موضعی ایجاد می شود. چنین عواملی باعث ایجاد نقص در سیستم تکاملی و بروز ناهنجاری در دندان ها می شود. برخی از این نواقص دارای نمای بالینی زودرس هستند و در صورت مشاهده باید بیمار در اسرع وقت به متخصص مربوط مراجعه کند. نمای بالینی این مشکلات در خردسالی و بزرگسالی متفاوت است. برخی از این اختلالات همراه با نشانگان هستند و برخی دیگر بدون ارتباط با نشانگان ایجاد می شوند. نقایص و ناهنجاری های دندان از این گروه هستند.در ادامه با ناهنجاری های دندان بیشتر آشنا خواهیم شد.

علل ناهنجاری دندان ها


عوامل زیر از علل بروز ناهنجاری دندانی هستند:

  • عوامل ژنتیك
  • عادات
  • پوسیدگی و از دست‌دادن دندان‌های شیری زودتر از موعد
  • عدم ‌هماهنگی اندازه دندان‌ها با اندازه فك
  • ضربه
  • كمبود فضا
  • رویش دندان‌های عقل
  • بیماری‌های لثه
  • بعضی از بیماری‌های بافت نرم و استخوان
  • تنفس دهانی ناشی از كیپ‌بودن بینی
  • رژیم‌های غذایی

در كنار این عوامل، عادات غلط در حیطه دهان مانند عادت مكیدن انگشت، جویدن ناخن یا مداد از جمله شایع‌ترین عوامل است. در این حالت فرد به‌طور ناخودآگاه دندان‌های پایینی را با انگشت شست خود به سمت عقب و دندان‌های بالایی را به سمت جلو هل می‌دهد. این روند در صورتی كه تا سن ۴ سالگی ادامه داشته باشد، عادی است اما تداوم آن موجب تغییر شكل و فرم قوس دندان‌ها می‌شود و اگر تا پایان ۷-۶ سالگی تداوم پیدا كند به مرور موجب تغییر شكل استخوان فك نیز می‌شود. در این حالت فرد به اختلالی مبتلا می‌شود كه فك‌ها در قسمت جلو به‌ هم نمی‌رسند و موقع بلع غذا زبان و گاهی آب دهان بچه بیرون می‌آید. این اختلال درصورتی كه به موقع درمان نشود در بزرگسالی نیز با او باقی می‌ماند. البته فرم صورت و فك افراد هر جامعه‌ای از ژنتیك آن منطقه تبعیت می‌كند. به ‌عنوان مثال در كشور ما داشتن نیمرخ محدب شایعتر از نیمرخ مقعر است. از جمله علل ایجاد چنین شرایطی می‌‌توان به عوامل ارثی، کشیدن زود هنگام دندان‌‌ها و عادات بد دهانی مانند مکیدن انگشت، جویدن ناخن، پیپ، مداد و دیگر اجسام سخت و شکننده اشاره کرد. یکی از عواقب مشکلات ناهنجاری‌های دندانی، دندان قروچه است. در این موارد باید به درمان ناهنجاری و عوامل ایجاد کننده دندان قروچه پرداخت تا از سایش و شکستگی دندان‌‌ها جلوگیری کرد.

انواع ناهنجاری و روش های درمانی


اوربایت یا بهم نرسیدن دندان ها

وقتی دو فک خود را به هم می چسبانید، نوک دندان های جلویی فک بالا و پایین به یکدیگر نمیرسند. فاصله ی بیضی شکلی (اوربایت) بین دو فک به علت جابجایی فک بالا و پایین به وجود می آید. برای این دسته از بیماران جویدن و گاز گرفتن خوراکی ها و تلفظ برخی حروف بسیار سخت و یا غیر ممکن میشود.

  • درمان با سیم‌کشی دندان

ارتودنسی متداول‌ترین روش درمان مشکل اوربایت است. متخصصان دندانپزشکی غالباً از سیم‌کشی‌دندان و باندهای لاستیکی جهت کشیدن دندان‌های بالایی به سمت عقب استفاده می‌کنند. اگر اوربایت با مشکل درهم بودن دندان‌ها توأم باشد ممکن است نیاز باشد از کشیدن دندان در ارتودنسی نیز جهت اصلاح دندان‌های جلویی بهره گیرید.

کراس‌بایت

کراس‌بایت خلفی یا پسین معمولاً نتیجه باریک بودن فک بالا یا بیش از حد پهن بودن فک پایین است. بیمار برای این که بتواند دهان را ببندد و دندان‌ها را روی هم بگذارد، فک پایین را به جلو یا کنار حرکت می‌دهد. دندان‌های پایین در حالت بسته بودن دهان بیرون دندان‌های بالا قرار می‌گیرد که رشد نامناسب فک و عدم تقارن صورت را به دنبال دارد.

  • درمان با دستگاه وسیع کننده متحرک

بیماران دچار مشکل کراس‌بایت غالباً قوس متداول V شکلی دارند. دستگاه متحرک پس از قالب‌گیری به طور سفارشی مطابق شکل دهان برای بیمار تهیه می‌شود و فک را طی چند ماه به آهستگی طبق تنظیم‌های انجام شده پهن‌تر می‌کند. قوس در نهایت به شکل U درمی‌آید.

آندربایت

آندربایت یا جلو زدگی فک پایین (prognathism) نوعی مال اکلوژن یا اختلال بایت است. در این موارد، بیشتر مشکلات ارتودنسی حاصل جلو زدن غیرطبیعی فک یا دندان‌ها هستند. آندربایت با جلو زدگی فک پایین شناخته می‌شود به صورتی که در هنگام بایت (بسته بودن دهان) دندان‌های جلوئی پایینی جلوتر از دندان‌های جلویی بالایی قرار می‌گیرند. این وضعیت ممکن است در اثر اختلال رشد استخوان فک (اسکلتی) یا ناهمراستایی دندان‌ها (دندانی) و یا هر دو اتفاق بیفتد.

  • درمان با ابزارهای ارتودنسی

برخی ابزارهای ارتودنسی نیز می توانند در درمان این مشکل به کار گرفته شوند. این دستگاه ها عبارتند از اکسپندرها، ریتینرها و هدگیرها. البته اشکالی که به این ابزارها گرفته می شود سایز و ظاهر آنها است. ابزاری مانند هدگیر کل پیشانی، صورت و چانه فرد بیمار را درگیر می کند. بنابراین از این لوازم تنها در مواقع کاملا ضروری استفاده می شود.

شلوغی و به‌ هم ‌فشردگی دندان‌ها (همپوشانی یا کج بودن دندان‌ها)

شلوغی و ازدحام دندان‌ها احتمالاً شایع‌ترین مشکل مربوط به بی‌نظمی و نامرتبی دندان‌ها و متداول‌ترین دلیل برای انجام درمان ارتودنسی است. عامل‌های متعددی باعث به‌ هم‌ فشردگی و کجی دندان‌ها می‌شود، اما این اختلال عموماً از عدم تناسب فضای هر فک با اندازه دندان‌ها نشأت می‌گیرد.

  • درمان با کشیدن دندان

تمام دندان‌های اول آسیا کوچک به جز دندان‌های کج و نامرتب کشیده می‌شود، سپس ارتودنسی ثابت انجام می‌شود. دندان‌ها با استفاده از کش ارتودنسی به آرامی ظرف چند ماه ردیف و مرتب می‌شود.

فاصله دندان ها

در فک انسان ها این اصطلاح معمولا به فضای باز بین دندان های جلویی اشاره میکند. این اتفاق زمانی رخ میدهد که دندان ها و فک ها رابطه ی نا متعادلی با یکدیگر دارند. فاصله ی دندان ها گاهی میتواند به وسیله ی فشار وارد شده از بافت متصل بین لب ها و لثه به وجود آمده و یا تشدید شوند. این اتفاق باعث میشود که پیوست مخاطی بیشتر و بافت متصل کراتینیزه کمتر دندان ها را در خلاف جهت هم حل دهند. فاصله ی بین دندان ها یک ناهنجاری دندانی تعدیل پذیر است. درمان این ناهنجاری شامل روش های ارتودنسی سنتی، اتصالات مستقیم دندان و دیگر راه ها برای وسیع تر کردن دندان ها جهت پر کردن فضای خالی است.

  • درمان با اصلاح موقعیت دندان نهفته

دندان نیش گاهی در کام رشد می‌کند. دندان نیش نهفته را نیز می‌توان مانند هر دندان نامرتب دیگر با ارتودنسی ثابت جابجا کرد. دستگاه ارتودنسی ثابت ابتدا برای اصلاح موقعیت دیگر دندان‌ها به کار برده می‌شود و سپس به دندان نیش متصل می‌شود تا به آرامی آن را به سمت جای اصلی خود بکشد.

 

پاسخ دهید

Comment
نام*
ایمیل*
وب سایت*